Op de grens van nieuwe en oude media

De traditionele telefoonmakers zoals Nokia hebben in het midden van het vorige decennium een gat laten vallen, hoewel smartphones al aan het begin van de eeuw hun opwachting maakten hadden ze weinig impact op de telefoniemarkt. Maar Steve Jobs zag  in 2005 het gat dat de fabrikanten hadden laten vallen en besloot om met Apple in dat gat te springen, ook al had Apple nog geen ervaring op dat gebied (buiten de desastreuze samenwerking met Motorola aan de ROKR).

Zoals zo vaak wist Jobs wat consumenten wilden voordat ze het zelf wisten, en de iPhone was in 2007 een instant hit. Maar het was meer dan dat. De iPhone was wat in de bedrijfskundige literatuur een “disruptive technology” wordt genoemd, een ontwikkeling die de bestaande orde verstoort. Horace Dediu van onderzoeksbureau Asymco heeft die verstoring in een grafiek gevangen.

Nokia daalt als Apple stijgt

Marktaandeel en winstaandeel 2007 - 2010

Winnaars en verliezers

Als de bestaande orde wordt verstoord zijn er uiteraard ook verliezers, namelijk diegenen die in die bestaande orde aan de top stonden. In het geval van de telefoniemarkt was dat Nokia, dat een ijzeren greep op de mobiele markt leek te hebben (wie heeft er niet een Nokia gehad?).

Zoals in de grafiek te zien is heeft de iPhone de markt op zijn kop gezet, de daling van het marktaandeel van marktleider Nokia hield gelijke tred met de stijging van Apple. Hetzelfde geldt voor de winstgevendheid. Nokia maakt nog altijd de meeste mobieltjes van iedereen, maar is alleen succesvol aan de onderkant van de markt waar de marges laag zijn. Ging in 2007 nog 60% van de totale winst die op de telefoniemarkt werd gemaakt naar Nokia, nu gaat ruim 50% naar Apple -een bedrijf dat pas in 2007 op de markt kwam.

Andere winnaars

De originele BlackBerry

De originele BlackBerry

Apple was niet de enige die brood zag in de smartphone markt, het Canadese RIM was in 2002 al de met BlackBerry smartphone voor de zakelijke markt gekomen. Ook BlackBerry was geen traditionele telefoonmaker,  het bedrijf was 3 jaar eerder begonnen met het maken van geavanceerde pagers en ontwikkelde daaruit hun eerste telefoon. Vanaf 2005, hetzelfde jaar dat Steve Jobs zijn mensen aan het werk zette om de telefoon van de toekomst te maken, begon RIM zich ook actief op de consumentenmarkt te richten. En met succes, RIM is na Apple het bedrijf dat het meest heeft geprofiteerd van de verschuiving in de markt.

Asymco - A disruption is not sufficiently described by the success of some. Others must fail.

Marktaandeel en winstaandeel over het afgelopen jaar

Bij Google zaten ze intussen ook niet stil, in (alweer) 2005 nam Google het kleine bedrijfje Android Inc. over, dat bezig was met de ontwikkeling van software voor mobiele telefoons. Het doel was toen nog om tegenwicht te bieden aan BlackBerry en Windows Mobile, zodat Google niet buitengesloten zou worden op de mobiele markt.  Na twee jaar van speculatie werd in 2007 de eerste versie van het  Android besturingssyteem onthuld, in 2008 gevolgd door de eerste telefoon (de HTC G1).

Android was niet direct zo’n succes als de iPhone, maar heeft vorig jaar een hoge vlucht genomen en is inmiddels het meest verkochte besturingssysteem. Grote winnaar is het kleine HTC, dat voorop liep in de acceptatie van Android en vorig jaar succes boekte met de Desire. Ook een traditionele telefoonmakers als LG, Motorola en Sony Ericsson profiteerden van het succes van Android, al is er misschien meer sprake van schadebeperking dan van grootse successen.

The EyeDe verliezers

Nokia is de grote verliezer, maar ook de andere traditionele grote namen hebben moeten bloeden. Motorola dat lang leunde op het succes van de RAZR verloor bijna zijn gehele marktaandeel, maar wist zijn winst op pijl te houden dankzij het succes van de in Amerika populaire Droid toestellen.

Sony Ericsson en LG hadden het ook moeilijk, maar krabbelen dankzij het succes van recente Android toestellen als de Xperia en de Optimus weer overeind.

Samsung heeft de afgelopen drie jaar geprobeerd met alle winden mee te waaien, Samsung maakte toestellen voor alle mogelijke besturingssystemen en bracht zelfs een eigen nieuw besturingssysteem (Bada) uit. Het succes van die strategie was wisselend, maar Samsung lijkt zich hervonden te hebben met succesvolle Galaxy Android telefoons. De nieuwe Galaxy SII wordt zelfs beschouwd als de belangrijkste uitdager van de iPhone.

Hoewel RIM een prominente plaats in het rijtje van winnaars heeft verdiend moet het ook genoemd worden bij de verliezers. Dankzij de iPhone wordt een smartphone tegenwoordig voornamelijk gedefinieerd door een krachtig (maar simpel) besturingssysteem, een touchscreen en de mogelijkheid om apps te draaien. En het is RIM met name nog niet gelukt om succes te boeken met een touchscreen telefoon, de BlackBerry Storm was een mislukking en de nieuwe Torch heeft te kampen met tegenvallende verkoop. Ook is er voor de BlackBerry nog niet 10% van het aantal apps beschikbaar dat er voor de iPhone of Android is. Een nieuw besturingssysteem dat het huidige archaïsche systeem moet vervangen komt pas volgend jaar. En zo is het toch de vraag of de BlackBerry 2020 gaat halen.

Een aangekondigde omwenteling

De keynotes waarin Steve Jobs nieuwe Apple producten aankondigt worden niet gekenmerkt door bescheidenheid, maar de iPhone heeft zijn schijnbaar boude uitspraken waar gemaakt.

Apple heeft de telefoon opnieuw uitgevonden, zoals Steve Jobs het uitdrukt, en daarmee een blijvende disruptie van de telefoniemarkt veroorzaakt. Een omwenteling waar Apple nog altijd de vruchten van plukt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s